Voordat u ‘n nabye familielid of vriend as u eksekuteur aanstel, oorweeg die implikasies deeglik.
‘n Eksekuteur is verantwoordelik vir die bestuur van u boedel na u afsterwe, en verseker dat bates versprei word in ooreenstemming met u wense en in die beste belang van u begunstigdes. Hierdie rol is egter veeleisend en kompleks.
Alvorens u dus ‘n besluit neem oor wie as eksekuteur van u boedel moet optree, is dit noodsaaklik om te evalueer of u gekose eksekuteur voorbereid is vir die verantwoordelikhede wat betrokke is.
Hier is wat u moet weet:
- Wees versigtig vir die aanstelling van meerdere eksekuteurs: Die aanstelling van verskeie eksekuteurs vir u boedel bied unieke uitdagings, so evalueer hierdie besluit deeglik. Byvoorbeeld, as een eksekuteur ook ‘n begunstigde van u testament is, kan ander ‘n botsing van belange ervaar. Daarbenewens kan verskillende persoonlikhede en interpretasies van u wense tot meningsverskille lei, wat die administrasieproses bemoeilik. Vanuit ‘n logistieke oogpunt kan die koördinering van verskeie skedules vir persoonlike pligte, soos besoeke aan die SARS of die Meesterskantoor, onprakties wees. Om ‘n gladde administrasie-proses te verseker, oorweeg eerder een eksekuteur met voorsiening vir ‘n opvolgende Eksekuteur(s), of ‘n bekwame en professionele instelling wat vertroud is met u finasies;
- Oorweeg die voordele van ‘n professionele eksekuteur: Terwyl die wet u toelaat om ‘n familielid of vriend as u eksekuteur aan te stel, berus die finale besluit by die Meester van die Hoë Hof. Indien die Meester u gekose eksekuteur onvoldoende gekwalifiseerd ag, mag hulle professionele hulp van ‘n prokureur, rekenmeester of fidusiêre spesialis vereis. In sulke gevalle sal die aangestelde eksekuteur verplig wees om die administrasie van die boedel na ‘n professionele en kundige persoon of instansie te verwys. Indien u gekose eksekuteur dus nie die nodige kundigheid het nie, kan u boedel uiteindelik deur onbekende professionele persone by ‘n regs- of rekeningkundige firma hanteer word – ‘n uitkoms wat u dalk nie beoog het nie. Om dit te vermy, oorweeg dan eerder om ‘n familielid saam met ‘n professionele fidusiêre firma as mede-eksekuteurs aan te stel. Hierdie benadering kombineer persoonlike vertroue met professionele kundigheid, wat ‘n gebalanseerde, doeltreffende administrasie-proses sal verseker;
- Hou die ligging van u eksekuteur in gedagte: Die aanstelling van ‘n eksekuteur wat buite Suid-Afrika woonagtig is, kan lei tot onnodige vertragings en bykomende koste. In die meeste gevalle sal die Meester van die Hoë Hof vereis dat ‘n nie-inwonende eksekuteur sekuriteit vir die waarde van die boedel verskaf, tipies in die vorm van ‘n borgtog, voordat hul aanstelling bevestig word
- Daarbenewens kan die notariële sertifisering van buitelandse dokumente verdere uitgawes byvoeg. As die eksekuteur wat in u testament benoem word, sedertdien geëmigreer het, kan dit wys wees om u testament op te dateer en iemand plaaslik aan te stel. Dit verseker ‘n gladder boedelberedderingsproses, wat vertragings en onnodige finansiële laste op u begunstigdes sal verhoed;
- Verstaan hoe eksekuteurs vergoed word: Eksekuteursfooie word deur die wet gereguleer en beperk tot 3.5% (plus BTW) van die bruto boedelwaarde. Hierdie fooie is egter dikwels onderhandelbaar gebaseer op die boedel se grootte en kompleksiteit. Die aanstelling van ‘n familielid of vriend verminder nie noodwendig koste nie, aangesien hulle geregtig is om dieselfde fooi as ‘n professionele firma te hef. Om koste te bestuur, kan u in u testament stipuleer dat die boedel teen ‘n afslagtarief geadministreer moet word. Daarbenewens, indien die Meester vereis dat u gekose eksekuteur ‘n professionele mede-eksekuteur aanstel, sal die standaardfooi tussen hulle gedeel word. In sulke gevalle kan die professionele firma ‘n aansienlik verminderde fooi ontvang, wat hul aansporing om die boedelberedderingsproses te bespoedig, kan beperk. Om doeltreffendheid te verseker, is dit raadsaam om vooraf oor fooie te onderhandel of ‘n betroubare professionele persoon aan te stel wat billik vergoed word vir hul kundigheid; en
- Oorweeg die nadele van die aanstelling van ‘n familielid: Wees versigtig wanneer u ‘n familielid of begunstigde as u eksekuteur aanstel, aangesien dit tot spanning en geskille kan lei. Byvoorbeeld, die aanstelling van u huidige gade as eksekuteur kan hulle in ‘n moeilike posisie plaas as u eks-gade of kinders uit ‘n vorige huwelik onderhoudseise teen u boedel instel. Om billikheid en objektiwiteit te verseker, is dit dikwels beter om iemand aan te stel wat nie kan erf nie. Daarbenewens kan hartseer ‘n familielid se vermoë om die boedelberedderingsproses doeltreffend te bestuur, beïnvloed. Om emosionele spanning en potensiële konflikte te vermy, oorweeg dit om ‘n neutrale party buite u onmiddellike familie aan te stel wat die rol met professionaliteit en onpartydigheid kan hanteer.
Indien u enige navrae het, kontak gerus vir Marius Vorster by mvorster@fhbc.co.za of vir Morné van Niekerk by morne@fhbc.co.za